Visuele waarneming |
|
|
|
|
De visuele waarneming is voor volwassenen de belangrijkste waarnemingsvorm.
Hieraan gaat echter een lang ontwikkelingsproces vooraf. De eerste zes maanden
is de mond voor het kind het belangrijkste waarnemingszintuig. Na een half jaar
vooral de tastzin en het manipuleren. Zodra het kind kan lopen doet het ervaring
op met de gehele motoriek. Het kind ziet iets en wil het betasten. Het is een
belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling als het kind veel later een object kan
zien zonder het te betasten. De waarneming van verschillen in vorm is reeds vroeg aanwezig. Baby’s van een paar weken kunnen verschillen in vorm van objecten waarnemen. Met anderhalf jaar heeft het kind een uitgesproken belangstelling voor vormen. De drie- tot zesjarigen hebben meer belangstelling voor kleuren dan voor vormen. Na die leeftijd is de vorm weer belangrijker. Onderscheid tussen getallen en letters wordt geleidelijkaan geleerd en is met vijf jaar goed ontwikkeld. OnderscheidingsvermogenOnderzoekingen hebben aangetoond dat het onderscheidingsvermogen van op elkaar lijkende letters zoals p en q, d en b tussen de leeftijden van vier tot acht jaar gestaag verbetert. De waarneming van delen en details ontwikkelt zich geleidelijk met het toenemen van de leeftijd tot een jaar of achttien.Toont men een vierjarige een plaatje met strepen en in een hoek een cirkel, dan zal deze de cirkel niet noemen, een zevenjarige wel. Het herkennen van geometrische figuren in ingewikkelde patronen lukt de zesjarigen nauwelijks. De acht tot tienjarigen brengen het er veel beter af, maar ondervinden toch veel moeilijkheden. Een belangrijke verbetering vindt plaats tussen de tien en dertien jaar, waarna de prestaties verder verbeteren tot na de puberteit. De waarnemingsconstanties ontwikkelen zich geleidelijk. De grootte-constantie is het vermogen om twee objecten op verschillende afstanden als even groot te herkennen, hoewel de projectie van het verste object op het netvlies veel kleiner is. Deze eigenschap begint zich te ontwikkelen vanaf de eerste weken. Helderheidsconstantie en vormconstantieMet betrekking tot de visuele waarneming zijn nog twee andere parameters van belang: helderheidsconstantie en vormconstantie. De helderheidsconstantie is het vermogen de helderheid van een object te beoordelen ongeacht de helderheid van de omgeving. De ontwikkeling van de helderheidsconstantie lijkt erg op die van de vormconstantie. Deze laatste parameter betreft het vermogen een object te herkennen ook al wordt het uit een heel andere hoek bekeken. |