Cognitieve functies |
|
|
|
|
De cognitieve psychologie houdt zich bezig met het verwerven van kennis over de aard, de oorsprong en de ontwikkeling van de hogere mentale processen, zoals waarnemen, denken, begripsvorming, taal, intelligentie en abstractie. Cognitieve processen ontwikkelen zich gelijktijdig, beïnvloeden elkaar en zijn van elkaar afhankelijk en soms nauwelijks van elkaar te onderscheiden. Verder staat uiteraard de cognitieve ontwikkeling niet los van andere aspecten van de psychische ontwikkeling. Motivatie beïnvloedt in sterke mate het denken, waarnemen en oplossen van problemen. Ook de persoonlijkheidsstructuur en de psychoactiviteit hebben echter een sterke invloed op de cognitieve functies. Een van de belangrijkste grondleggers van de cognitieve psychologie was prof. Jean Piaget. De theorie van Piaget heeft drie belangrijke kenmerken. In de eerste plaats gaat hij ervan uit dat mensen inderdaad georganiseerde mentale structuren zijn om de werkelijkheid van alledag te begrijpen. Ten tweede stelt Piaget dat de mens tijdens zijn ontwikkeling spontaan nieuwe structuren opbouwt. Hoe ouder het kind, des te stabieler en krachtiger zijn de structuren. Oudere mentale structuren gaan in op nieuwe structuren, dat wil zeggen: de mentale structuren van zuigeling, kind en volwassenen zijn kwalitatief anders. Ten derde ziet Piaget wetenschappelijk denken als het hoogste stadium, een stadium dat volgt op andere, stabiele en georganiseerde vormen van denken. Het kenmerkende van wetenschappelijk denken is het systematisch in het openbaar rechtvaardigen van conclusies. Het kind in de onderzoeksituatie moet dan ook een oordeel geven en dit oordeel in de sociale situatie van het onderzoek rechtvaardigen. Piaget ziet de cognitieve functies als aanpassingsgedrag. Hij deelt de cognitieve ontwikkeling in in drie min of meer onderscheiden hoofdfasen, die stapsgewijs in elkaar overgaan: - sensomotorische handelingen; - concrete handelingen; - formele handelingen. |